بى ميلى در نماز خواندن ، و كراهت در انفاق از اركان نفاق آنان شمرده شده است . * ( « فَلا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ وَلا أَوْلادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللَّه لِيُعَذِّبَهُمْ بِها . . . » ) * اعجاب به چيزى به معناى مسرور شدن از آن است ، بخاطر جمال و يا كمال و يا امثال آن كه در آن چيز مشاهده مىشود ، و كلمه « زهوق » به معناى خروج به سختى ، و اصل آن بطورى كه گفته‌اند به معناى بيرون آمدن جان و مردن است . خداى تعالى در اين آيه پيغمبر گرامىاش را از اينكه شيفته اموال و اولاد منافقين گردد نهى مىكند . البته از سياق آيه برمىآيد كه مقصود شيفتگى در برابر كثرت اولاد و اموال ايشان است ، آن گاه اين معنا را چنين تعليل مىكند كه اين اموال و اولاد - كه قهرا انسان را به خود مشغول مىكند - نعمتى نيست كه مايه سعادت آنان گردد ، بلكه نقمتى است كه ايشان را به شقاوت مىكشاند ، چون خداوندى كه اين نعمتها را به ايشان داده ، مقصودش اين بوده كه ايشان را در زندگى دنيا عذاب نموده جان آنان را در حال كفر بگيرد . آرى ، زندگى كه هر موجود زنده اى آن را براى خود سعادت و راحت مىشمارد ، وقتى مايه سعادت ، و در آن راحتى و بهجت و سرور است كه بر مجراى حقيقىاش جريان داشته باشد ، يعنى آدمى به آثار واقعى آن كه همانا علم نافع و عمل صالح است رسيده باشد ، و به غير آنچه خير او و سودش در آن است اشتغال نورزد ، اين است آن حياتى كه مرگ در آن نيست ، و همين است آن راحتى كه آميخته با تعب و رنج نمىگردد ، و اين است آن لذتى كه تلخى و الم در آن راه ندارد ، و چنين زندگى جز در تحت ولايت خدا ميسر نمىشود : « أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّه لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ » « 1 » و اما كسى كه به دنيا مشغول شده ، زينتهاى دنيوى و مادى او را مجذوب كرده ، اموال و فرزندان او را شيفته ، آمال و آرزوهاى كاذب ، او را فريب داده و شيطان از خود بى خبرش كرده باشد ، او در تناقضهاى قواى بدنى و تزاحمهايى كه بر سر لذائذ مادى درگير مىشود ، قرار گرفته ، و با همان چيزهايى كه آنها را مايه سعادت خود خيال مىكرد به شديدترين عذابها دچار مىشود . آرى ، اين خود حقيقتى است كه همه به چشم خود مىبينيم كه هر چه دنيا بيشتر به كسى روى بياورد و از فراوانى مال و اولاد بيشتر برخوردار شود ، به همان اندازه از موقف عبوديت دور تر و به هلاكت و عذابهاى روحى نزديكتر مىشود ، و همواره در ميان لذائذ مادى و

--> ( 1 ) آگاه باشيد كه اولياء خدا نه ترسى بر آنان است و نه اندوهى مىبينند . سوره يونس آيه 62